Wijn.org · Verdieping
Wijn.org · Background
← Terug naar TheWijn.org ← Back to TheWijn.org
Bijlage bij de wijnmaken-opleiding
Dit is een historische bijlage bij het hoofdstuk over biologische wijnbouw en kelderwerk. De tekst volgt Spain Gourmetour, Organic wine making step by step, circa begin jaren 2000. Cijfers en wetsteksten zijn van toen. Gebruik ze om te begrijpen hoe Spanje vroeg regels voor biologische kelder vastlegde. Voor actuele EU-bio: verordening 2018/848 en de geldende regels voor biologische wijn.
Bijlage bij de wijnmaken-opleiding
This is a historical appendix to the chapter on organic viticulture and cellar work. The text follows Spain Gourmetour, Organic wine making step by step, about the early 2000s. Figures and legal texts are from that time. Use them to understand how Spain early set rules for the organic cellar. For current EU organic: regulation 2018/848 and the rules in force for organic wine.
Teelt in de wijngaard
Spaanse biologische wijngaarden werkten toen onder EU-richtlijn 2092/91. Die richtlijn bepaalde biologische teeltmethoden voor druiven.
Verboden waren synthetische pesticiden, herbiciden, fungiciden, kunstmest en nitraten. In plaats daarvan: bodemonderhoud, snoei, begeleidende beplanting, geleiding van de stok, bladpluk rond de tros, natuurlijke vijanden zoals Bacillus thuringiensis, feromonen voor seksuele verwarring van plagen, en koperzouten plus zwavel tegen valse en echte meeldauw.
De bron verwachtte in 2003 een EU-herziening van kopergebruik, met lagere maximale doses. Silicium werd genoemd als mogelijk alternatief.
De bron stelde toen nog: biodynamische teelt bestaat nog niet in Spanje. Dat is intussen achterhaald. Er zijn wel biodynamische domeinen in Spanje.
Spanish organic vineyards then worked under EU directive 2092/91. That directive set organic growing methods for grapes.
Forbidden were synthetic pesticides, herbicides, fungicides, mineral fertiliser and nitrates. Instead: soil care, pruning, companion planting, training the vine, leaf pulling around the bunch, natural enemies such as Bacillus thuringiensis, pheromones for sexual confusion of pests, and copper salts plus sulphur against downy and powdery mildew.
The source expected in 2003 an EU revision of copper use, with lower maximum doses. Silicon was named as a possible alternative.
The source then still stated: biodynamic growing does not yet exist in Spain. That is now outdated. There are biodynamic estates in Spain.
Kelder: Spaanse codes vóór de EU-kelderregels
Opvallend in Europa: Spaanse regio’s hadden al codes voor biologische wijnbereiding. Die steunden op een nationale code uit de jaren tachtig van CRAE, het toenmalige regulerende orgaan voor biologische landbouw. In 1993 gingen bevoegdheden naar de autonome gemeenschappen. De meeste regio’s namen de nationale code over. Sommige maakten hem strenger.
Bodega’s met zowel conventionele als biologische lijnen moesten vinificatie scheiden: aparte tanks, vaten en zones in de kelder. Geen genetisch gemodificeerde of niet-inheemse gisten. Sulfiet bij voorkeur als gas. Chemische stabilisatoren verboden. Bodega’s begonnen zich ook te registreren voor ISO 14001, milieumanagement.
Striking in Europe: Spanish regions already had codes for organic winemaking. Those rested on a national code from the 1980s of CRAE, the then regulating body for organic farming. In 1993 powers moved to the autonomous communities. Most regions took over the national code. Some made it stricter.
Bodegas with both conventional and organic lines had to separate vinification: separate tanks, casks and zones in the cellar. No genetically modified or non-native yeasts. Sulphite preferably as gas. Chemical stabilisers forbidden. Bodegas also began to register for ISO 14001, environmental management.
Maximale zwavelresten, toen in Spanje
Maximale zwavelresten, opgeteld uit natuurlijke zwavel, sulfitengebruik in de wijngaard en conservering in de bodega, volgens de toenmalige Spaanse bio-code:
| Wijn | Maximum SO₂ |
|---|---|
| Jonge rode wijn | 70 mg per liter. Navarra: 60 mg |
| Rood met minstens één jaar rijping, crianza, reserva, gran reserva | 100 mg per liter |
| Droge witte wijn | 80 mg per liter |
| Zoete wijn | 100 mg per liter |
| Versterkte wijn en likeurwijnen | 80 mg per liter |
| Mousserende wijn | 50 mg per liter |
In de praktijk lagen veel Spaanse biologische rode en witte wijnen op een kwart tot de helft van het maximum in hun categorie.
Maximum sulphur residues, added up from natural sulphur, sulphite use in the vineyard and conservation in the bodega, according to the Spanish organic code of that time:
| Wine | Maximum SO₂ |
|---|---|
| Young red wine | 70 mg per litre. Navarra: 60 mg |
| Red with at least one year ageing, crianza, reserva, gran reserva | 100 mg per litre |
| Dry white wine | 80 mg per litre |
| Sweet wine | 100 mg per litre |
| Fortified wine and liqueur wines | 80 mg per litre |
| Sparkling wine | 50 mg per litre |
In practice many Spanish organic red and white wines sat at a quarter to half of the maximum in their category.
DO parallel aan bio
Denominación de Origen-regels liepen parallel aan de regionale biologische regels voor DO-wijnen. Irrigatie, plantdichtheid, toegestane druivenrassen, snoei en kelderpraktijken golden naast de bio-code. Sommige regels waren regio-specifiek.
Denominación de Origen rules ran in parallel with the regional organic rules for DO wines. Irrigation, planting density, permitted grape varieties, pruning and cellar practices applied next to the organic code. Some rules were region-specific.
Etikettering, toen
Bij verkoop in de EU mocht wijn uit biologische druiven alleen heten: wine made from organically grown grapes. Biologische wijnbereiding was toen nog niet in Europese wet vastgelegd.
Buiten de EU mocht men wel organic of sulphur-free vermelden als de vinificatie voldeed aan lokale biologische wetten.
Voor de opleiding: later heeft de EU wél regels voor biologische wijn in de kelder vastgelegd. Het oude etiketonderscheid is dus vooral nuttig om te zien waarom Spanje vroeg eigen keldercodes had.
When sold in the EU, wine from organic grapes could only be called: wine made from organically grown grapes. Organic winemaking was then not yet set in European law.
Outside the EU one could mention organic or sulphur-free if the vinification met local organic laws.
For the course: later the EU did set rules for organic wine in the cellar. The old label distinction is therefore mainly useful to see why Spain early had its own cellar codes.
Links
Links
- Spain Gourmetour, Organic wine making step by step Spain Gourmetour, Organic wine making step by step Historische brontekst, circa begin jaren 2000. Geen stabiele artikel-URL in deze bijlage. Historical source text, about the early 2000s. No stable article URL in this appendix.
- Keurmerken biologische wijn, Wijn.orgOrganic wine certification marks, Wijn.org Actuele oriëntatie voor consumenten en etiket. Current orientation for consumers and the label.