Wijn kopen op veiling: een paar dingen die je wilt checken vóór je biedt
Oude of zeldzame flessen: ken de wijn, lees de fles, vraag naar herkomst, en vertrouw niet alleen op de foto. Engelse brontekst van Olivier Roberto; Nederlandse vertaling TheWijn.org.
Een oude of zeldzame fles wijn kopen kan spannend zijn. Maar vóór je het bod doet of op de knop klikt, zijn er een paar dingen die de moeite waard zijn om te weten. Soms vertellen de kleinste details de grootste verhalen.
Wijnveilingen zijn fascinerende plekken. Je vindt er flessen van tientallen jaren oud, wijnen uit legendarische oogstjaren, en producenten wier flessen in gewone wijnhandels bijna niet te vinden zijn.
En natuurlijk is er de spanning van de veiling zelf. Je ziet een fles die je zocht, het bieden begint, en opeens concurreer je met iemand aan de andere kant van de wereld.
Maar dit is de moeite waard om te onthouden: een oude fles kopen is niet helemaal hetzelfde als een nieuwe.
Een bekende naam, een uitstekend oogstjaar of een mooie foto betekent niet automatisch dat je een goede aankoop doet.
Vóór je biedt, vind ik twee dingen bijzonder belangrijk: de wijn kennen die je koopt, en checken of de fles een consistent verhaal vertelt.
1. Ken de wijn vóór je hem koopt
Stel je voor dat je op een veiling een Bordeaux uit 1955 vindt.
Je herkent het château, je weet dat het een goed oogstjaar is, en de prijs lijkt aantrekkelijk. Alles lijkt perfect.
Maar hoeveel weet je echt over die specifieke fles?
Wijn heeft een geschiedenis, en die geschiedenis begrijpen kan helpen dure fouten te vermijden.
In de loop der jaren hebben producenten etiketten, capsules, flessen en zelfs bottelpraktijken veranderd.
Veel oudere Bordeauxwijnen werden bijvoorbeeld niet per se op het château gebotteld. Sommige werden door négociants gebotteld. Twee volkomen authentieke flessen van dezelfde wijn en hetzelfde oogstjaar kunnen er dus heel anders uitzien.
Hetzelfde geldt voor port en Madeira, waar botteltradities bijzonder interessant kunnen zijn.
Een Madeira geoogst in de negentiende eeuw kan pas vele decennia later gebotteld zijn. De wijn zelf kan ouder zijn dan 150 jaar, terwijl etiket en capsule aanzienlijk jonger zijn.
Daarom is het belangrijk niet alleen het oogstjaar te kennen, maar ook de geschiedenis en tradities van de wijn.
Vóór je koopt, stel jezelf een paar eenvoudige vragen:
Hoe zagen flessen van deze producent er in die periode uit?
Waren er verschillende bottelingen van dezelfde wijn?
Heeft de producent etiket of capsule in de loop der jaren veranderd?
Is er iets ongebruikelijks aan deze specifieke fles?
Je hoeft geen wijnhistoricus te worden, maar een beetje onderzoek kan veel verschil maken.
En soms is het interessantste aan het verzamelen van oude wijnen juist de verhalen erachter ontdekken.
2. Vertelt de fles een consistent verhaal?
Dit is waarschijnlijk een van mijn favoriete onderwerpen bij het bekijken van oude flessen.
Elke fles heeft meerdere onderdelen: het glas, etiket, capsule, kurk, en natuurlijk de wijn erin.
Elk onderdeel veroudert anders, maar samen moeten ze een verhaal vertellen dat klopt.
Laten we een paar voorbeelden bekijken.
Het beschadigde etiket en de perfecte capsule
Stel je een Bourgogne uit 1949 voor.
Het etiket is ernstig beschadigd. Delen van het papier ontbreken, er zitten overal vlekken, en het lijkt alsof de fles decennia in een zeer vochtige kelder heeft gestaan.
Tot zover niets bijzonders.
Maar dan kijk je naar de capsule.
Die is absoluut perfect. Geen zichtbare corrosie, geen krassen, geen tekenen van slijtage. Hij lijkt bijna nieuw.
Zou je dat niet een beetje vreemd vinden?
Natuurlijk kan er een volstrekt redelijke verklaring zijn. Misschien is de fles ooit opnieuw gecapsuleerd, of zijn etiket en capsule aan andere omstandigheden blootgesteld.
Maar het is zeker iets om te onderzoeken.
Als het etiket er 75 jaar oud uitziet en de capsule vijf jaar, moet je ten minste vragen waarom.
Het probleem is niet per se dat iets er ongebruikelijk uitziet. Het probleem is wanneer niemand kan uitleggen waarom.
De 100 jaar oude fles met een perfecte vulhoogte
Hier is een andere interessante situatie.
Je overweegt een Bordeaux uit 1920.
Het etiket ziet er oud uit, de capsule lijkt passend, en alles lijkt normaal.
Maar het wijnniveau zit bijna onderaan de kurk, net als bij een recent gebottelde wijn.
Is dat mogelijk?
Ja, onder bepaalde omstandigheden.
Maar is dat wat je normaal zou verwachten van een fles van meer dan 100 jaar? Niet per se.
In de loop van de tijd kan het niveau geleidelijk dalen door verdamping via de sluiting. De snelheid hangt af van factoren zoals bewaaromstandigheden en de kwaliteit van de kurk.
Sommige zeer oude flessen kunnen opmerkelijk hoge vulhoogtes hebben. Andere kunnen professioneel zijn geherconditioneerd of bijgevuld.
Als je echter een eeuw oude fles ziet met een uitzonderlijk hoog niveau, is het redelijk een paar vragen te stellen.
Is de fles herkurkt? Is er bijgevuld? Is het werk door de producent gedaan? Is er documentatie?
En onthoud: verschillende wijnen gedragen zich anders. Je kunt een oude Bordeaux, Bourgogne, vintage port en Madeira niet met precies dezelfde criteria beoordelen.
Een hoge vulhoogte geldt meestal als wenselijk, maar die moet ook kloppen bij de leeftijd en geschiedenis van de fles.
3. Waar is de fles geweest?
Er is nog een belangrijke vraag die verzamelaars soms over het hoofd zien.
Waar is de wijn al die jaren geweest?
Stel je twee flessen voor van dezelfde wijn, uit hetzelfde oogstjaar, tegen vergelijkbare prijzen.
De ene komt uit een goed gedocumenteerde privécollectie, waar de wijnen decennia professioneel zijn bewaard.
De andere heeft geen duidelijke geschiedenis. Niemand weet waar hij is gekocht, wie hem bezat, of hoe hij is bewaard.
Welke zou je liever kopen?
Hier wordt herkomst, of provenance, belangrijk.
Facturen, eerdere veilingen, kelderinventarisaties en bewaargegevens kunnen allemaal helpen vertrouwen in een fles op te bouwen.
Natuurlijk garandeert papierwerk niet automatisch authenticiteit. Documenten kunnen onvolledig, onjuist of zelfs vervalst zijn.
Maar een geloofwaardige geschiedenis is altijd de moeite waard, vooral bij dure wijnen.
4. Word niet verliefd op de foto
Online wijnveilingen hebben verzamelen veel makkelijker gemaakt. Vandaag kun je een zeldzame fles bijna overal ter wereld kopen zonder je huis te verlaten.
Maar foto’s hebben beperkingen.
Een mooie catalogusafbeelding toont misschien geen beschadigde capsule, een verdacht etikedetail of een lage vulhoogte.
En met de huidige beeldbewerking, inclusief kunstmatige intelligentie, wordt het nog belangrijker precies te weten waar je naar kijkt.
Overweeg je een dure fles, aarzel dan niet om extra foto’s te vragen.
Vraag close-ups van capsule, etiket, vulhoogte en eventuele merken op het glas.
Als iets er ongebruikelijk uitziet, vraag om een verklaring.
En vóór je biedt, lees de voorwaarden van het veilinghuis. Begrijp wat er gebeurt als je later een probleem met de fles ontdekt.
Onthoud dat de hamerprijs niet per se de eindprijs is. Koperpremies, belastingen, verzending en verzekering kunnen een ogenschijnlijk aantrekkelijke aankoop aanzienlijk duurder maken.
5. Soms is een expert de beste investering
Niemand kan alles weten over elke producent, elk oogstjaar en elke botteling.
Zelfs ervaren verzamelaars komen soms flessen tegen die ze nog nooit hebben gezien.
En dat is volkomen normaal.
Overweeg je enkele duizenden euro’s uit te geven aan een zeldzame fles, dan kan een onafhankelijke keuring vóór aankoop een verstandige beslissing zijn.
Wijnauthenticatie gaat er niet om één klein defect te vinden en de fles meteen vals te verklaren.
Het gaat om alle details bekijken, de historische context begrijpen, en beslissen of alles bij elkaar past.
Een beschadigd etiket betekent niet dat een fles vals is. Een perfecte capsule betekent niet dat hij echt is. En een ongewoon hoge vulhoogte betekent niet automatisch dat er iets mis is.
Wat telt, is het totale beeld.
Tot slot: wees nieuwsgierig vóór je biedt
Oude en zeldzame wijnen verzamelen moet leuk blijven. Weinig dingen zijn zo fascinerend als een fles vasthouden die meerdere generaties heeft overleefd.
Maar de spanning van een veiling mag nooit het gezonde verstand vervangen.
Leer over de producent. Begrijp het oogstjaar. Kijk goed naar de fles. Stel vragen als iets ongebruikelijk lijkt.
En misschien het belangrijkst: ga er niet van uit dat omdat een wijn via een veilinghuis wordt aangeboden, elk aspect van authenticiteit al is geverifieerd.
Een oude fles hoeft er niet perfect uit te zien. Hij moet er geloofwaardig uitzien.
Soms is de beste beslissing op een veiling: je paddle niet opsteken.
En soms maakt precies weten wat je koopt het winnen van die bijzondere fles nóg bevredigender.
Gastartikel van Olivier Roberto, wine consultant en TCM wine authenticator bij
Pop & Taste, Lissabon.
Bereik hem via
olivier.roberto@gmail.com
of
info@popandtaste.com.
Buying Wine at Auction: A Few Things Worth Checking Before You Bid
Old or rare bottles: know the wine, read the bottle, ask about provenance, and do not trust the photograph alone. English source text by Olivier Roberto.
Buying an old or rare bottle of wine can be exciting. But before raising your paddle or clicking the bid button, there are a few things worth knowing. Sometimes, the smallest details can tell the biggest stories.
Wine auctions are fascinating places. You can find bottles that are decades old, wines from legendary vintages, and producers whose bottles are almost impossible to find in regular wine shops.
And, of course, there is always the excitement of the auction itself. You spot a bottle you have been looking for, the bidding starts, and suddenly you are competing with someone on the other side of the world.
But here is something worth remembering: buying an old bottle of wine is not quite the same as buying a new one.
A famous name, an excellent vintage, or a beautiful photograph does not necessarily mean you are making a good purchase.
Before bidding, I believe there are two particularly important things to consider: knowing the wine you are buying and checking whether the bottle tells a consistent story.
1. Know the Wine Before You Buy It
Let's imagine you find a bottle of Bordeaux from 1955 at an auction.
You recognise the château, you know it is a good vintage, and the price looks attractive. Everything seems perfect.
But how much do you really know about that particular bottle?
Wine has a history, and understanding that history can help you avoid some expensive mistakes.
Over the years, producers have changed their labels, capsules, bottles, and even their bottling practices.
For example, many older Bordeaux wines were not necessarily bottled at the château. Some were bottled by merchants, meaning that two perfectly genuine bottles of the same wine and vintage might look quite different.
The same applies to Port and Madeira, where bottling traditions can be particularly interesting.
A Madeira harvested in the nineteenth century might only have been bottled many decades later. So, while the wine itself could be more than 150 years old, its label and capsule might be considerably younger.
This is why it is important to understand not only the wine's vintage but also its history and traditions.
Before buying, ask yourself a few simple questions:
What did bottles from this producer look like during that period?
Were there different bottlings of the same wine?
Has the producer changed its label or capsule over the years?
Is there anything unusual about this particular bottle?
You don't need to become a wine historian, but a little research can make a big difference.
And sometimes, the most interesting part of collecting old wines is discovering the stories behind them.
2. Does the Bottle Tell a Consistent Story?
This is probably one of my favourite subjects when examining old bottles.
Every bottle has several components: the glass, label, capsule, cork, and, of course, the wine inside.
Each component ages differently, but together they should tell a story that makes sense.
Let's look at a couple of examples.
The damaged label and the perfect capsule
Imagine a bottle of Burgundy from 1949.
The label is badly damaged. Parts of the paper are missing, there are stains everywhere, and it looks as though the bottle has spent decades in a very humid cellar.
Nothing particularly unusual so far.
But then you look at the capsule.
It is absolutely perfect. No visible corrosion, no scratches, no signs of deterioration. It almost looks new.
Wouldn't you find that a little strange?
Of course, there could be a perfectly reasonable explanation. Perhaps the bottle was recapsuled at some point, or the label and capsule were exposed to different conditions.
But it is certainly something worth investigating.
If the label looks 75 years old and the capsule looks five years old, you should at least ask why.
The problem isn't necessarily that something looks unusual. The problem is when nobody can explain why.
The 100-year-old bottle with a perfect fill level
Here is another interesting situation.
You are considering a bottle of Bordeaux from 1920.
The label looks old, the capsule seems appropriate, and everything appears normal.
But the wine level is almost at the bottom of the cork, just like a recently bottled wine.
Is that possible?
Yes, under certain circumstances.
But is it what you would normally expect from a bottle more than 100 years old? Not necessarily.
Over time, wine levels can gradually decrease because of evaporation through the closure. The speed of this process depends on several factors, including storage conditions and the quality of the cork.
Some very old bottles can have remarkably high fill levels. Others may have been professionally reconditioned or topped up.
However, if you see a century-old bottle with an exceptionally high level, it is reasonable to ask a few questions.
Was the bottle recorked? Was it topped up? Was the work carried out by the producer? Is there any documentation?
And remember, different wines behave differently. You cannot judge an old Bordeaux, Burgundy, Vintage Port, and Madeira using exactly the same criteria.
A high fill level is usually considered desirable, but it should also make sense for the bottle's age and history.
3. Where Has the Bottle Been?
There is another important question that collectors sometimes overlook.
Where has the wine been all these years?
Imagine two bottles of the same wine, from the same vintage, offered at similar prices.
One comes from a well-documented private collection, where the wines have been stored professionally for decades.
The other has no clear history. Nobody knows where it was purchased, who owned it, or how it was stored.
Which would you feel more comfortable buying?
This is where provenance becomes important.
Invoices, previous auction records, cellar inventories, and storage information can all help build confidence in a bottle.
Of course, paperwork does not automatically guarantee authenticity. Documents can be incomplete, inaccurate, or even falsified.
But a credible history is always worth considering, especially when buying expensive wines.
4. Don't Fall in Love With the Photograph
Online wine auctions have made collecting much easier. Today, you can buy a rare bottle from almost anywhere in the world without leaving your home.
But photographs have limitations.
A beautiful catalogue image might not show a damaged capsule, a suspicious label detail, or a low fill level.
And with today's image-editing technology, including artificial intelligence, it is becoming even more important to know exactly what you are looking at.
If you are considering an expensive bottle, don't hesitate to request additional photographs.
Ask for close-ups of the capsule, label, fill level, and any markings on the glass.
If something looks unusual, ask for an explanation.
And before placing your bid, read the auction house's terms and conditions. Understand what happens if you later discover a problem with the bottle.
Remember that the hammer price is not necessarily the final price. Buyer's premiums, taxes, shipping, and insurance can make a seemingly attractive purchase considerably more expensive.
5. Sometimes, Asking an Expert Is the Best Investment
Nobody can know everything about every producer, vintage, and bottling.
Even experienced collectors occasionally come across bottles they have never seen before.
And that is perfectly normal.
If you are considering spending several thousand euros on a rare bottle, having it independently examined before purchasing can be a sensible decision.
Wine authentication is not about finding one small defect and immediately declaring a bottle fake.
It is about looking at all the details, understanding the historical context, and deciding whether everything fits together.
A damaged label doesn't mean a bottle is fake. A perfect capsule doesn't mean it is genuine. And an unusually high fill level doesn't automatically mean something is wrong.
What matters is the overall picture.
Final Thoughts: Be Curious Before You Bid
Collecting old and rare wines should be enjoyable. After all, few things are as fascinating as holding a bottle that has survived several generations.
But the excitement of an auction should never replace a little common sense.
Learn about the producer. Understand the vintage. Look carefully at the bottle. Ask questions when something seems unusual.
And perhaps most importantly, don't assume that because a wine is being offered by an auction house, every aspect of its authenticity has already been verified.
An old bottle doesn't need to look perfect. It needs to look believable.
Sometimes, the best decision you can make at an auction is not to raise your paddle.
And sometimes, knowing exactly what you are buying makes winning that special bottle even more satisfying.
Guest article by Olivier Roberto, wine consultant and TCM wine authenticator at
Pop & Taste, Lisbon.
Reach him via
olivier.roberto@gmail.com
or
info@popandtaste.com.
Schrijf je ook over wijn, biologisch of schoon?
Stuur een gastartikel naar
kantoor@schonewijnen.nl
Do you also write about wine, organic or clean?
Send a guest article to
kantoor@schonewijnen.nl
