Wijn.org

Wijn.org · Gastartikel

Lidija Biro

← Terug naar Schone wijnen

Wijngaardlandschap in Niagara, Ontario
Eén kleinere teaser uit het oorspronkelijke stuk. De fotoreeks blijft op Wines in Niagara

Duurzaamheid in Niagara is geen synoniem van bio

Hoe kies je een fles wijn? Op prijs, op streek, op een opvallende naam of een etiket, of zoek je wijn die duurzaam is gemaakt?

Wijnen uit de Niagara Peninsula horen bij een grote economische keten. Ze leveren meer dan 1 miljard Canadese dollar aan het provinciale BBP en duizenden banen in landbouw, toerisme en horeca. Die keten moet weerbaar blijven.

Wat betekent duurzaamheid dan echt voor de wijnwereld?

Vier woorden die niet hetzelfde zijn

Elk wijnbouwgebied schrijft eigen regels. In grote lijnen is duurzame wijn gemaakt met minder milieudruk, zuiniger water en energie, eerlijke arbeid en een bedrijf dat ook voor de volgende generatie kan blijven bestaan.

Biologische teelt is een wettelijk geregeld systeem dat chemische en synthetische input wil weglaten. Canadese voorbeelden zijn EcoCert, Pro-Cert, Pacific Agricultural Certification Society en Fraser Valley Organic Producers Association.

Biodynamische teelt laat die input ook weg en behandelt het bedrijf als een levend systeem van planten en dieren. In Canada is Demeter International de certificerende organisatie.

Regeneratieve teelt wil ecosystemen herstellen, niet alleen in stand houden. Bodemgezondheid staat voorop: minder verstoring, groenbemesters, levende wortels, vaak ook vee. Canada heeft geen officiële wettelijke definitie en geen erkende regeneratieve certificering.

In Ontario is duurzame wijnbouw breder. Gerichte niet-biologische behandelingen mogen als het nodig is. Daarnaast kijkt het programma naar ecosysteem, koolstof, waterhergebruik en sociale eisen. De programma’s heten Sustainable Winegrowing British Columbia en Sustainable Winegrowing Ontario. Zoek het groene blad op het achteretiket.

Chili, Nieuw-Zeeland, Oostenrijk

Wereldwijd worden Chili, Nieuw-Zeeland en Oostenrijk vaak genoemd om hoge eisen. De Wines of Chile Sustainability Code toetst 346 punten over wijngaard, kelder en botteling, toerisme, en sociaal werk en arbeid.

Sustainable Winegrowing New Zealand begon in 1995. Onafhankelijke audits en jaarcijfers gaan over bodem, water, gewasbescherming, afval, mensen en klimaat. Het dekt ongeveer 98 procent van het wijngaardareaal van het land.

Oostenrijk valt onder strenge EU-regels en eigen milieuwet. Ongeveer 25 procent van het wijngaardareaal is biologisch.

Ontario: een groen blad, en een debat

In Ontario zijn 48 producenten of wijnhuizen en 169 wijngaarden duurzaam gecertificeerd. Onafhankelijke auditors kijken elk jaar. Sommige telers vinden de lat nog te laag.

Harald Thiel van Hidden Bench, biologisch en EcoCert, zegt dat de deelname traag op gang kwam tot grotere huizen de norm in koopcontracten zetten. Hij ziet de huidige duurzaamheidsnorm als een minimum. Hij wil herbiciden zoals glyphosaat, ook verkocht als Roundup, van de toegestane lijst. Telen zonder die middelen kost meer, dus is een andere erkenning misschien nodig.

Bill Redelmeier van Southbrook Vineyards, biodynamisch en Demeter, steunt Sustainable Winegrowing Ontario vanaf het begin. Hij wil het nog strenger, breder en bekender in de winkel. Hij noemt SWO een eerste stap: de hoofdregel is dat je de wet op pesticiden volgt. Middelen zoals Roundup en Captan blijven toegestaan. Toen SWO overstapte op betaalde controle door een derde, stapten veel leden uit. Bedrijven concurreren al met goedkopere flessen zonder keurmerk.

De vraag van Redelmeier aan de koper is eenvoudig. Als een wijnhuis duurzaamheid niet steunt, waarom zou jij dat huis dan steunen?

Black Bank Hill: regenwater, compost, een inheemse blik

Jonathan McLean, wijnmaker bij Black Bank Hill, werkt aan een master Duurzaamheid aan Brock University. Hij is lid van de Mohawks at the Bay of Quinte, Bear Clan, en herontdekt die lijn via zijn vader. Hij hielp het duurzame wijnbouwprogramma van Brits-Columbia opzetten. In Ontario vond hij duurzaamheid meer een nagedachte dan een doel.

In de Okanagan zag hij later een gemiste kans. First Nations bezitten daar een groot deel van de wijngaarden, onder meer Nk’Mip Cellars in Osoyoos, maar het programma in Brits-Columbia had hen niet geraadpleegd. Hij werkt nu aan een basis die koloniale wetenschap en inheemse wetenschap vlecht, vaak twee-ogen-kijken genoemd. Dat programma is nog jaren weg. Hij let erop dat hij kennis niet wegneemt zonder iets terug te geven.

Bij Black Bank Hill komt kelderwater en schoonmaakwater uit regen. Droesem en vaste resten gaan terug naar de wijngaard, niet in de septic tank. Bladeren uit de buurt worden compost. In het voorjaar mengt hij die met biologische mest. Hij bouwt habitat voor boerenzwaluwen en een medicijntuin. Hij trommelt tussen de stokken en houdt een ceremonie voor het planten, om inleving te oefenen. In de duurzaamheidswetenschap, zegt hij, is inleving wat mensen naar beter milieugedrag duwt.

De moderne wijnbouw is volgens hem samengeperst tot pesticiden, meststoffen en water. Het perceel was ooit moeras. Een wijngaard blijft een monocultuur. Zijn langere doel is een lokale kring van telers die gereedschap en kennis delen, ook met inheems bestuur.

Wat de koper kan doen

Wijnhuizen bottelen wat ze denken te verkopen. Kopers kiezen nog steeds. Zoek keurmerken die je vertrouwt: biologisch, biodynamisch, of het groene blad van een duurzaamheidsprogramma, en weet dat die merken geen synoniemen zijn.

Schrijf je ook over wijn, biologisch of schoon? Stuur een gastartikel naar kantoor@schonewijnen.nl