Wijn.org

Wijn.org · Verdieping

Wijn.org · Background

← Terug naar TheWijn.org

Keuze van materiaal

Bij wijnbereiden thuis is het materiaal minstens zo belangrijk als het recept. Wijn en most zijn zuur, bevatten alcohol en blijven lang in contact met vat of gereedschap. Sommige materialen reageren chemisch, geven metaalsmaak of versnellen oxidatie. Andere zijn veilig voor gisting en opslag. Je zoekt materialen die inert, zuurbestendig en zuurstofdicht zijn, of juist gecontroleerd een beetje zuurstof doorlaten, zoals eiken.

Emaille

Emaille op pannen en vaten lijkt inert, maar is riskant bij één kras of beschadiging. Onder de emaillelaag zit vaak ijzer of een ander metaal. Zure most of wijn komt dan in contact met dat metaal. Dat kan metaalsmaak, verkleuring en verstoring van de gisting geven. Alleen een volledig gaaf oppervlak is verantwoord. Bij twijfel kies je roestvrij staal, glas of voedselveilige kunststof.

Aluminium

Aluminium reageert met zuren in most en wijn, zoals wijnsteenzuur, appelzuur en citroenzuur. Het metaal lost gedeeltelijk op. Dat kan een metaalachtige smaak en troebelingen geven. Hogere gehalten kunnen de gisting vertragen of onregelmatig maken. Een deel van het aluminium verdwijnt later via de gistingskoek, maar contact vermijd je beter helemaal. Geen aluminium pannen, lepels of vaten voor wijn.

Koper

In de professionele kelder gebruikt men koper soms zeer beperkt om een geur van zwavelwaterstof te corrigeren. Op hobbyniveau is koper geen goed materiaal voor vaten of gereedschap met lang contact. Hogere gehalten geven troebelingen en een bittere, metalige smaak. Koper versnelt oxidatie. Vermijd koperen pannen, leidingen of vaten die direct most of wijn raken.

Kunststof

Niet elk plastic vat is geschikt. Voedselveilige PET, HDPE en PP, vaak aangeduid met code twee, vier of vijf, zijn kort tot middellang veilig voor gisting en overgieten, als ze nieuw zijn en echt voor voeding. Voedselveilig sluit gerecycled plastic uit. In gerecycled kunststof kunnen restanten van microorganismen of chemische stoffen achterblijven. PVC en onbekende plastics vermijd je. Die kunnen weekmakers zoals ftalaten afgeven aan alcohol. Lang contact en warmte verhogen die migratie. Veel plastics laten meer zuurstof door dan glas, roestvrij staal of eiken. Dat bevordert oxidatie en vluchtige zuren. Voor de hoofdgisting: voedselveilige emmers of vaten van HDPE of PP, of glazen carboys. Niet voor rijping van maanden tot jaren.

Glas

Glas is een van de beste materialen thuis. Het reageert niet met zuren of alcohol. Het is zuurstofdicht als de fles goed vol en afgesloten is. Het is makkelijk schoon te maken en je ziet de inhoud. Flessen en carboys van circa vijf tot vijfentwintig liter zijn uitstekend voor gisting en opslag. Glas is breekbaar en zwaar. Bij grote volumes is het onpraktisch. Roestvrij staal type 304 of 316 is dan beter voor pannen, tanks en gereedschap.

Houten vat

Hobbyisten gebruiken eiken vaten voor rijping en smaak. Eik geeft tannine en aroma's zoals vanille, kruid en toast. Het laat een beetje zuurstof door. Dat kan de wijn soepeler maken. Kleine vaten van twee tot twintig liter hebben veel houtoppervlak ten opzichte van het volume. De houtinvloed wordt snel sterk. Gebruik onbehandeld, voedselveilig eiken. Geen geverfd of geïmpregneerd hout. Vaten moeten zwellen en schoon blijven. Chemische schoonmaakmiddelen tasten tannine en houtstoffen aan. Bij zeer kleine vaten is overmatige hout- en oxidatie-invloed groot. Veel hobbyisten zetten daarom eiken chips of een spiraal in glas of roestvrij staal.

Links