Wijn.org

Wijn.org · Verdieping

Wijn.org · Background

← Terug naar TheWijn.org

Wanneer drinken

Niet elke wijn is gemaakt om oud te worden. Veel wijnen zijn op hun best binnen één tot drie jaar na de oogst. Alleen wijnen met voldoende structuur hebben bewaarpotentieel: zuur, tannine, alcohol en extract in balans. Dan kan de fles jaren tot decennia rijpen en complexer worden.

Rijpen in de fles

In de fles gaan langzame chemische reacties. Rode wijn verliest paarse tinten en krijgt meer steenrood of bruine randen. Witte wijn wordt dieper goud. Primair fruit en bloemen maken plaats voor gedroogd fruit, leer, tabak, paddenstoel of honing. Tannines polymeriseren en voelen zachter. Zuren integreren. De wijn wordt complexer, maar verliest frisheid. Lichte, fruitige wijnen worden vaak vlakker als je ze te lang bewaart.

Kelder of kast

Slechts weinigen hebben nog een geschikte wijnkelder. Daarom zijn er andere mogelijkheden om een voorraad, bijvoorbeeld Château Margaux, de rust te geven die hij verdient om zich te ontwikkelen. Wie geen kelder heeft, kan een wijnbewaarkast of klimaatkast aanschaffen. Dat is een soort koelkast die de flessen op de juiste temperatuur bewaart, met de juiste luchtvochtigheid. Trillingen worden gedempt en de lucht wordt door een koolstoffilter gezuiverd. Of men isoleert een geschikte kamer en brengt er een koelunit in. Die zorgt voor dezelfde omstandigheden.

Liggend bewaren

Liefhebbers willen wel eens een fles wegleggen voor later. Met een klimaatbeheerser kunnen temperatuur en luchtvochtigheid in de kelder worden geregeld. Bewaarwijnen kunnen het beste in een wijnklimaatkast. Dat is een soort koelkast met thermostaat, waarin temperatuur en luchtvochtigheid optimaal zijn te regelen.

Een wijnfles moet liggen, zodat de kurk vochtig blijft. Bij flessen die langere tijd rechtop staan kan de kurk uitdrogen, poreus worden en te veel lucht doorlaten. De wijn verandert dan in azijn.

Licht, vocht en temperatuur

Licht is schadelijk voor wijn. De ontwikkeling voltrekt zich te snel en niet optimaal. UV-straling van zonlicht, en TL-licht, dienen te worden vermeden. Plaats de flessen met het etiket naar boven, zodat de wijn enigszins tegen het licht is beschermd. Ook de stof die in de loop der jaren op de flessen komt, beschermt de wijn.

Een droge kelder kan de kurk laten uitdrogen. Een te hoge luchtvochtigheid is niet gunstig, omdat de etiketten gaan schimmelen. Ideaal is een luchtvochtigheid tussen 60 en 70 procent. Die is te meten met een hygrometer. Hang die op diverse plekken in de kelder om verschillen vast te stellen.

De ideale keldertemperatuur ligt tussen 12 en 14 graden Celsius. Slechts weinigen hebben een kelder die daaraan voldoet. Zorg er altijd voor dat de bewaartemperatuur constant is. Als de temperatuur niet te veel schommelt, kan wijn zelfs bij 16 graden Celsius worden bewaard. Er is vaak verschil tussen zomer en winter, en tussen dag en nacht. Hoe kleiner het verschil, hoe beter.

Trilling, geur en lucht

Door trilling kan wijn zich sneller ontwikkelen dan normaal. Bewaar wijn daarom niet op plaatsen die dagelijks trillen van verkeer, huishoudelijke apparaten of machines. Laat de wijn tot rust komen.

Een fles wijn is, ondanks de kurk, gevoelig voor geuren. De bewaarplaats dient vrij te zijn van stoffen die een sterke geur afgeven. Verwijder potten verf, jerrycans en zeeppoeder.

Wijn houdt niet van een tochtige omgeving, omdat dat te snelle afkoeling of opwarming meebrengt. Ventilatie is echter zeer belangrijk, omdat in stilstaande lucht rot en schimmel makkelijk optreden.

Opslag thuis zonder kelder

Je hebt geen professionele kelder nodig. Beperk licht, warmte, schommelingen, droogte en trillingen. Richtlijn: 10 tot 14 graden Celsius, liefst constant, 12 tot 13 graden voor lange rijping. Luchtvochtigheid 60 tot 80 procent, rond 70 procent om de kurk niet te laten uitdrogen. Donker: UV versnelt oxidatie en geeft lichtsmaak. Niet naast wasmachine of trillende plank. Niet naast verf of oplosmiddelen. Die geuren kunnen via de kurk komen.

Simpel: een donkere kast in een koele bijkeuken, garage of zolderhoek zonder zon. Flessen met kurk liggend, zodat de kurk vochtig blijft. Inpakken in krantenpapier of in een doos tegen licht. Schroefdop of kunststofkurk mag ook staand. Voor een grotere voorraad: een servicekast voor drinkrijpe flessen, of een rijpingskast met zones.

Kurkfout in opslag

Kurkfout is trichlooranisol, TCA, geen stukje kurk in het glas. Muf, nat karton, natte kelder. De fles is niet te redden. Voorkomen in de kelder: betrouwbare kurk, geen chloorbleek bij flessen en materiaal, wel zuurstofbleek of sulfiet met citroenzuur. Schone, droge, geventileerde opslag, geen muffe vochtige hoek.

Sur lie

Sur lie, Frans voor op de droesem, betekent dat de wijn na de gisting op de fijne lees blijft, soms met bâtonnage, doorroeren. Doel: meer textuur, romigheid en complexiteit, en bescherming tegen oxidatie omdat de lees zuurstof verbruikt. Veel bij witte wijnen zoals Muscadet en sommige Chardonnay, ook bij sommige oranje- en natuurwijnen. Risico: te lang contact of vuile omstandigheden geven rotte eieren of muf. Thuis: alleen met strikte hygiëne en regelmatig ruiken en proeven.

Houdbaarheid

Lichte, fruitige wijnen, veel wit, rosé en lichte rood, blijven vaak één tot drie jaar goed, daarna nemen frisheid en fruit af. Middelzware wijnen, zoals betere Bordeaux, Bourgogne of Rioja Reserva, kunnen vijf tot vijftien jaar rijpen. Grote bewaarwijnen, top-Bordeaux, Barolo, Vintage Port, grote witte Bourgogne, kunnen meer dan twintig jaar, mits goed bewaard. Voorbij het hoogtepunt: vlakke, doffe geur, weinig fruit, oxidatieve tonen zoals sherry, noot of gekookt fruit. Bruinige kleur bij wit, sterk verbleekte rand bij rood.

Wijn maken die oud kan worden

Bewaarpotentieel begint in de wijngaard. Gezonde, rijpe druiven met goede zuur-suikerbalans, niet overrijp of beschadigd. Tannine bij rood, zuren, alcohol en extract in balans. Schone gisting, beheerste oxidatie, passende élevage, bijvoorbeeld eiken voor tannine en micro-oxidatie. Daarna stabiele opslag: constante temperatuur, juiste vochtigheid, donker en rustig. Zonder die voorwaarden veroudert wijn snel in plaats van mooi te rijpen.

Links