Wijn.org · Verdieping
Onderhoud van de wijngaard
Onvermijdelijk komen we op onze tocht door de wijnproducerende landen op de eerste plaats in Frankrijk uit. Dit is niet het land waar historisch gezien voor het eerst wijn geproduceerd werd, maar het is het eerste land waar wijn zich van een min of meer normale drank heeft ontwikkeld tot een drank met een geheel eigen cultuur, cultus en rituelen.
Kwalificaties
In Frankrijk zijn tal van wijnstreken te onderscheiden, die allemaal hun eigen specifieke soorten wijn produceren. Deze moeten weer aan strikte eisen voldoen, zodat zij als wijn uit de betreffende streek op de markt mogen worden gebracht. De meest algemene, speciaal hiervoor in het leven geroepen, kwalificatie is de 'Appellation d'origine contrôlée' A.O.C. . Deze kwalificatie vermeldt de druivenrassen die toegestaan zijn, de maximale wijnproductie per hectare wijngaard, het minimale alcoholpercentage en de technieken die bij de productie worden toegepast. Zodra een wijn binnen de A.O.C. een hogere kwaliteit heeft, kan aan de naam een meer specifieke aanduiding streek-, dorp- of châteaunaam worden toegevoegd. Een andere aanduiding is 'Vin délimité de qualité supérieure' V.D.Q.S. . Deze globale aanduiding geeft een wijn aan die een iets geringere kwaliteit kan hebben dan de A.O.C.-wijn. Hiervoor gelden diverse regels, die vaak minder stringent zijn dan de regels die voor de A.O.C.-norm gelden. Nog een specifieke kwalificatie is de 'Vin de pays'. Deze term moet niet verward worden met de benaming 'vin du pays', dat gewoon 'landwijn' betekent en niks zegt over de kwaliteit van de wijn. Om voor deze aanduiding in aanmerking te komen, moeten de wijnen aan bepaalde voorwaarden voldoen en, net als de andere categorieën, zijn ze aan proeftechnisch onderzoek onderworpen. De meest eenvoudige wijnen in Frankrijk zijn de 'Vins de consommation courante' V.C.C. ; de eenvoudige tafelwijnen 'vins du table' . Dit betekent overigens niet dat deze eenvoudige wijnen per definitie slecht zijn. Voor de wijnproducenten biedt deze benaming meer vrijheid voor wat betreft de vervaardiging van hun wijnen. Ze hoeven immers niet te voldoen aan de eisen die verbonden zijn aan de hierboven vermelde kwalificaties.
De Beaujolais is wereldberoemd
De Beaujolaisstreek dankt zijn wereldberoemde naam aan de wijn. Deze Franse streek ligt op de uitlopers van het Massif Central. De top van dit massief, de Mont Rigaud in het noordwesten, ligt op een hoogte van 1009 meter. De bergen in het westen van de Beaujolais vormen een 600 tot 900 meter hoge barrière. In de beschutting van deze keten liggen de wijngaarden terrasgewijs op een hoogte tussen de 200 en 400 meter, georiënteerd naar het zuiden en zuidoosten.
De wijn is alom aanwezig, maar er is ook veel water. De bronnen en riviertjes worden van water voorzien door de regen die in de groene zone van de Beaujolais valt. De wijngaarden daarentegen hebben dankzij het föhneffect warme valwind te maken met een geringe regenval 740 mm per jaar .
De Beaujolaisstreek is één van de regio's die het meest te kampen heeft met onweer en hagelbuien. Deze beschadigen regelmatig de oogst tijdens drukkende en warme zomers. Een recordtemperatuur werd in juli 1983 gemeten: 38,4°C. In de winter van 1963 vroor het 20,8°C. De wind waait voornamelijk uit het noorden, zuiden en westen. Oostenwinden komen nauwelijks voor.
De bodemgesteldheid van de Beaujolais, zowel in de bergen als in het noorden, bestaat uit graniet en leisteen. In het zuiden kan vooral mergel en kalkhoudende grond gevonden worden. Langs de Saône in het oosten treffen we met name alluviale bodems aan.
De Beaujolaisregio strekt zich uit over een oppervlakte van 1.601 km2, waarvan 22.700 hectare A.O.C.-wijngaard is. De bevolking in het gebied telt momenteel meer dan 200.000 personen.
Geschiedenis
De werkelijke geschiedenis van de Beaujolais begint in de 10e eeuw. Omstreeks 967 stichtten een zekere Bérard en zijn vrouw Vadalmonde in hun kasteel een kapel, die in de volgende eeuw zou uitgroeien tot de Collégiale Notre Dame de Beaujeu. Gedurende enkele eeuwen zijn de grenzen van de Beaujolais door veldslagen aan veranderingen onderhevig geweest. De Franse Revolutie maakt een einde aan het bijzondere karakter van de Beaujolais. Provincies werden afgeschaft en er kwamen departementen voor in de plaats. De Eerste Wereldoorlog heeft diepe sporen achtergelaten. In WOII was de Beaujolais onbezet gebied. Het verzet duurde tot 3 september 1944 toen generaal Giraud van het Rijn- en Donauleger de hoofdstad Villefranche bevrijdde.
In de Beaujolais wordt slechts één druivensoort verbouwd: de gamay noir à jus blanc de zwarte gamay met wit sap voor rode wijn. De wijngaarden hebben de grootste dichtheid ter wereld; 7.000 tot 13.000 wijnstokken per hectare. De opbrengst behoort tot de laagste onder de Franse A.O.C.'s. Een nieuw decreet uit 1998 bevat nieuwe beperkende voorwaarden die tot doel hebben de kwaliteit nog verder te verbeteren.
Productieproces
De 'Vinificatie Beaujolaise' is uniek. De oogst wordt met de hand geplukt. De ongekneusde druiven worden in een tank verzameld en gevinifieerd. De gistingsduur bedraagt vier dagen voor de Beaujolais Nouveau, en zes tot tien dagen voor de Beaujolais Villages en de Crus du Beaujolais. De temperatuur tijdens de gisting loopt op van 18° tot 30°C. Vervolgens wordt het sap dat vóór de aftapping was ontstaan, samengevoegd met het sap dat ná het persen werd verkregen. Dit is een originele methode waarbij de traditionele gisting wordt gecombineerd met een geheel natuurlijke 'macération semi carbonique'. De Crus du Beaujolais en de Beaujolais Villages gisten langer dan 18 maanden om een mooier bouquet en krachtigere tannine te ontwikkelen, die de wijn geschikt maken om te bewaren.
Appellaties
De Beaujolaisstreek produceert twaalf verschillende appellaties:
Beaujolais. Dit is de grootste appellatie waarvan een deel vanaf de derde donderdag in november als Beaujolais Primeur op de markt wordt gebracht.
Beaujolais Villages. Het gebied waar deze wijnen worden verbouwd ligt verspreid over 39 gemeenten. Deze wijn vertegenwoordigt 25% van de totale productie van Beaujolais. Een deel wordt verkocht onder de naam Beaujolais Villages Primeur.
Crus du Beaujolais. Dit is een verzamelnaam voor de volgende tien absolute toppers. In het voorjaar hebben deze wijnen hun rijpheid bereikt en kunnen zij op hun juiste waarde worden beoordeeld:
Saint Amour uit het meest noordelijk gelegen gebied. Hij heeft een levendig en evenwichtig karakter, een robijnrode kleur en aroma's van kirsch, kruiden en reseda's. Hij is teder en harmonieus en past op een temperatuur van 13°C goed bij gevogelte en gevederd wild.
Brouilly. Met zijn 1.200 hectare is dit het grootste gebied. Gelegen aan de voet van de Mont Brouilly levert dit gebied een robijnrode wijn met een neus van rood fruit, pruimen en perziken, met een vleug van mineralen. Deze meest zuidelijke Cru is donker van kleur, stevig en vol. Brouilly wordt geserveerd op een temperatuur van 12°C bij gevederd wild en rood vlees.
Chénas.
Dit is de meest zeldzame Cru. Hij verkeert in de benijdenswaardige positie tegen de beroemde Moulin-à-Vent aan te liggen. Deze fraai uitgebalanceerde, gulle, robijnrode bewaarwijn heeft een geur van bloemen en houtgewassen. Chénas wordt geserveerd op een temperatuur van 14°C bij vlees, in sauzen, en bij sterke kaassoorten.
Chiroubles. Deze Cru is afkomstig van de hoogst gelegen wijngaard. Op 400 m hoogte wordt hij verbouwd op graniethellingen. Het is een prettige, tedere en elegante wijn, helderrood met een aroma van pioenrozen, lelietjes-van-dalen en viooltjes. Met zijn finesse en fruitigheid is het één van de meest typische Beaujolaiswijnen. Chiroubles wordt geserveerd op een temperatuur van 12°C bij vleeswaren, gevogelte, wit vlees en voorgerechten.
Côte de Brouilly. Deze wijngaard strekt zich uit op de zonzijde van de steile hellingen van de Mont Brouilly, een dode vulkaan met een ondergrond van graniet en leisteen. Hij brengt een purperrode wijn voort met een aroma van verse druiven en irissen. Deze wijn vraagt om een zekere rijpingstijd voordat hij zijn elegantie bij het proeven prijsgeeft. Deze wijn wordt geserveerd op een temperatuur van 13°C bij vleesschotels en ragoût van konijn.
Fleurie. Deze wijn, die op een ondergrond van puur graniet wordt verbouwd, heeft een verleidelijk fluwelen en elegant karakter, met een aroma van bloemen en fruit: irissen, viooltjes, perziken, zwarte bessen en rood fruit. De prachtige karmijnrode kleur maakt deze wijn tot de meest vrouwelijke onder de Crus du Beaujolais. Het verhaal gaat dat de Madonna van Fleurie vanaf het topje van de heuvel over de wijngaarden waakt. De Fleurie wordt geserveerd op een temperatuur van 13°C bij lamsbout, gevogelte en wit vlees.
Juliénas. Deze krachtige wijn die zowel jong als na enkele jaren gedronken kan worden, is diep robijnrood van kleur. De kleiachtige bodem geeft hem een bouquet van perziken, rood fruit en bloemenaroma's. Deze wijn wordt geserveerd op een temperatuur van 13°C bij 'coq au vin', gevederd wild, gevogelte, en in sauzen.
Morgon. Deze wijn is afkomstig van een bodem die bestaat uit verweerd graniet en broze leisteen. Door zijn vlezigheid en volle smaak is hij erg populair. De kleur van de wijn is diep granaatrood, terwijl het aroma doet denken aan rijpe steenvruchten, zoals kersen, perziken, abrikozen en pruimen. Men dient deze wijn enige tijd te gunnen voordat hij op zijn hoogtepunt is. Morgon wordt geserveerd op een temperatuur van 13°C bij vlees en wild, en in sauzen.
Moulin à Vent. Deze 'Seigneur des Beaujolais' ontleent zijn naam aan een oude windmolen op één van de heuvels bij Romanèche-Thorins. Zijn buitengewone eigenschappen dankt hij aan een ondergrond die rijk is aan graniet en mangaan. Deze Cru is bij uitstek een bewaarwijn. Met zijn donkere robijnrode kleur, zijn body en aroma's van irissen, kruiden en rijp fruit behoort hij tot de allergrootsten. Als deze wijn eenmaal rijp is, wordt hij geserveerd op een temperatuur van 14°C bij rood vlees, wild en sterke kaassoorten.
Réginié is de jongste Cru Beaujolais. De officiële klassering dateert uit 1988. De wijngaard die rond Réginié Durette ligt, levert een uitgebalanceerde soepele wijn, kersenrood van kleur met een paarse gloed en een aroma van aalbessen, bramen en frambozen. De Réginié wordt koel geserveerd op een temperatuur van 12°C bij pasteien, witte vleessoorten en warme voorgerechten met romige sauzen.
De Beaujolais Blanc, 'De Witte Parel', groeit op een oppervlakte van 210 hectare wijngaard op een bodem van kiezel- en kalkhoudend klei. De gemiddelde productie bedraagt 13.000 hectoliter per jaar. Het zijn magische, onverwachte en heerlijke wijnen die gewaardeerd worden door een steeds groter aantal echte kenners. Doordat deze wijn geproduceerd wordt van de chardonnaydruif, ontwikkelt hij subtiele parfums van witte bloemen die zich harmonieus vermengen met de zachte geuren van citrusvruchten en vele soorten fruit. Deze wijn wordt op ieder gewenst moment koel geserveerd op een temperatuur van 10°C.
Statistieken
In 1960 bedroeg het totale volume van de Beaujolaiswijnen 40.000 hectoliter. De voorschriften worden regelmatig aangepast en de controle op de kwaliteit wordt strenger. In de laatste tien jaar is de export naar enkele andere Europese landen enorm gestegen. Duitsland is op dit moment de grootste afnemer. Daarnaast wordt de Beaujolais uitgevoerd naar de Verenigde Staten en Canada. Sinds 1982 wordt Beaujolais naar Australië geëxporteerd en sinds 1985 naar Japan en Italië. In de jaren '90 volgden Zuidoost-Azië, de voormalige Oostbloklanden en Zuid-Amerika. In 1998 deed de Beaujolais Nouveau zijn intrede in China.
De Beaujolais is een wijnstreek van de eerste orde. 3700 wijnexploitanten 50% eigenaren, 27% pachters en 23% boeren produceren jaarlijks gemiddeld 1.350.000 hectoliter wijn 50% Beaujolais, 25% Beaujolais Villages en 25% Crus . De gemiddelde oppervlakte van een exploitatie bedraagt 7 hectare. De 19 coöperaties vertegenwoordigen 50% van de wijnboeren en 30% van de totale opbrengst. Een omvangrijk commercieel netwerk, bestaande uit 300 handelaren, verkoopt per jaar 190 miljoen flessen Beaujolais. Ongeveer 15% van de oogst wordt door de wijnboeren zelf op de markt gebracht, de overige 85% door handelaren. De omzet bedraagt 2 miljard Franse francs. De beheersing van de logistiek is uniek in de wereld en maakt het mogelijk om meer dan 50% van het volume naar meer dan 192 landen te exporteren. Van alle A.O.C.'s staat de Beaujolais qua naamsbekendheid op de tweede plaats. 30% van de totale handel bestaat uit Beaujolais en Beaujolais Villages. De Beaujolais is de enige A.O.C. waar geen tafelwijn geproduceerd wordt.
De eerste Bistrots à Vin hebben een belangrijke rol gespeeld bij de promotie van de Beaujolais Nouveau. In dit kader wordt de 'Coupe du Meilleur Pot' sinds 1954 door de 'Académie Rabelais' in Parijs aan de winnaars toegekend. Dit initiatief werd overgenomen tot aan New York. In 1995 werd in Lyon de eerste 'Coupe Lyonnaise des Etonnants Beaujolais' gelanceerd. Deze cup wordt elk jaar in de maand april uitgereikt in het Palais de la Bourse in Lyon. Na het Amerikaanse continent is het de beurt aan Europa om zich via het netwerk in Düsseldorf en Milaan met veel enthousiasme aan de promotie van de Beaujolais te wijden. In juni 1998 werd in Londen de eerste 'London Beaujolais Bistrot Cup' uitgereikt. In het jaar 2000 doen 100 Bistrots mee aan dit festijn. Er zullen allerlei festiviteiten worden georganiseerd ter gelegenheid van de lancering van de Beaujolais Nouveau.
Bordeaux
Geen wijnstreek ter wereld geniet zoveel bekendheid als de Bordeaux, het wijngebied rond de gelijknamige stad aan de Franse westkust. Het is de streek van de bekende herkomstgebieden Médoc, Haut-Médoc, Saint-Emilion, Pomerol en Graves. De beroemdste en duurste châteaux staan hier schouder aan schouder in een ideaal klimaat met een dito bodemgesteldheid. Dit zijn de in 1855 geklasseerde Grands Crus Classés. Hiertoe behoren bijvoorbeeld de châteaux Lafite-Rothschild, Mouton-Rothschild, Latour, Haut Brion en Margaux. De wijnen die hier geproduceerd worden, behoren tot de allerbeste die de wijnwereld te bieden heeft. De meeste van deze grootheden moeten minimaal vijftien tot twintig jaar in de wijnkelder rijpen, voordat ze gedronken kunnen worden. Maar ze zijn beslist het wachten waard….
Geschiedenis
De streek rondom de Franse stad Bordeaux is, ook historisch gezien, de eerste en belangrijkste wijnstreek binnen Frankrijk. Reeds in de Romeinse tijd werd er veel wijn uit deze streek naar Groot-Brittannië geëxporteerd. Ondanks dat de roem en welvaart samen met het Romeinse Rijk verdwenen, kon Bordeaux in de 12e eeuw zijn belangrijke positie weer terugveroveren. In de 14e eeuw verkreeg Bordeaux het monopolie voor de wijnhandel met Frankrijk. De benaming 'Bordeaux' duidde er destijds slechts op dat de wijn uit Bordeaux verscheept was en zei niets over de streek van oorsprong. Tot aan het einde van de 18e eeuw werd de Bordeaux zeer jong gedronken. Pas later is men begonnen met het rijpen van de wijn. Vanaf 1855 werden de wijnen uit de Bordeaux-streek successievelijk geclassificeerd.
Ligging
De Bordelais wordt in belangrijke mate beheerst door de rivieren Garonne en Dordogne, die samenlopen in de, in de Atlantische Oceaan uitmondende, Gironde. De wijngaarden beslaan 115.000 hectare. Er wordt jaarlijks meer dan 600 miljoen liter wijn geproduceerd waarvan driekwart rode wijn , waarvan meer dan 80% voorzien is van een A.O.C.-kwalificatie. De belangrijkste wijngebieden binnen de Bordelais zijn Saint-Emilion, Médoc en Haut-Médoc, Graves in de Middeleeuwen de enige streek die Bordeauxwijnen produceerde , Sauternais, Pomerol, Fronsac, Castillon, Bourg en Blaye.
Voor de rode wijn worden de druivensoorten cabernet sauvignon, cabernet franc, merlot, carmenère en petit verdot gebruikt, terwijl de sauvignon, de sémillon en de muscadelle verantwoordelijk zijn voor de witte wijnen uit de Bordelais.
Diversiteit
Binnen de Bordeaux wordt een grote verscheidenheid aan wijnen geproduceerd; niet alleen wit en rood, maar ook droog, zoet en mousserend geproduceerd volgens de traditionele methode van de Champagne . In de Sauternais worden de zogenaamde likeurwijnen geproduceerd, die door hun extra lang uitgerijpte druiven en de speciale wijze van persing, gisting en rijping een hoger alcoholgehalte en meer suiker bevatten dan de 'gewone' wijnen.
De diversiteit aan wijnen is onder andere te danken aan de grote verscheidenheid aan grondsoorten, landschappen en klimatologische omstandigheden. Hierdoor kan een afstand van slechts enkele kilometers al een volledig andere combinatie opleveren. Bovendien zijn er veel verschillen qua productiemethode. De meeste wijnen uit deze streek worden in eikenhouten vaten gelagerd, terwijl dit bijvoorbeeld in het gebied Entre-Deux-Mers nauwelijks het geval is.
Bij een grote variëteit aan wijnen bestaan er veel verschillen in het tijdstip waarop de wijn het beste gedronken kan worden. De witte wijnen uit Entre-Deux-Mers kunnen al na ongeveer twee jaar gedronken worden en gaan na ongeveer vijf jaar duidelijk in kwaliteit achteruit . Sommige eenvoudige Médocwijnen zijn vanaf ongeveer drie jaar geschikt voor consumptie en andere soorten - zoals de Sauternes - bereiken soms pas na 40 jaar hun hoogtepunt.
Bourgogne
De wijnstreek Bourgogne, in het oosten van Frankrijk, wordt ook wel de tegenhanger van Bordeaux genoemd. Niet voor niets kent men de uitdrukking "een Bourgondische levensstijl". Alles in deze streek ademt de sfeer van het goede leven, de mensen zijn gemoedelijk en vriendelijk. Er worden zowel hele goede rode van de pinot noir-druif als ook witte wijnen Chardonnay gemaakt. De meeste om jong te drinken, sommige om lang te bewaren. Tot de bekendste namen uit de Bourgogne kunnen bijvoorbeeld Clos Vougeot, Romanée Conti en Chevalier Montrachet gerekend worden. Deze kapitale wijnen worden gemaakt van druiven die aan druivenstokken groeien die op zeer kleine stukjes wijngaard verbouwd zijn, soms niet groter dan een kwart hectare.
Algemeen
De streek van de Bourgogne ligt ten zuidoosten van Parijs, niet ver boven de stad Lyon tot Dijon, en is verdeeld over vier departementen: de Yonne, de Côte-d'Or, de Saône-et-Loire en de Rhône. De Bourgogne omvat ongeveer 35.000 ha en er wordt jaarlijks meer dan 100 miljoen liter wijn geproduceerd. Hier kan een grote verscheidenheid aan wijnen gevonden worden, die echter allemaal ontspruiten aan de blauwe druivensoorten pinot noir waaronder ook de pinot beurot en de pinot liebault en gamay, en de witte chardonnay en aligoté, welke laatste echter steeds minder verbouwd wordt. De pinot blanc wordt uitsluitend gebruikt voor de productie van Mâconnais.
Uit oude documenten is gebleken dat reeds in de 4e eeuw in deze streek wijn geproduceerd werd. Door diverse kloosterorden werd vanaf de 9e eeuw de wijnbouw voortvarend ter hand genomen.
Ligging
Het gebied aan de oevers van de Saône, dat van noord naar zuid een afstand van 200 km bestrijkt, is - evenals de wijngaarden op naar het zuiden en zuidoosten aflopende berghellingen - aangelegd aan de rand van het Massif Central. Het gebied rondom Chablis in het uiterste noordwesten van de Bourgogne bevindt zich, evenals het gebied in het departement Yonne, in een naar het noordwesten afdalend heuvellandschap, dat een bodem heeft met een zeer hoog kalkgehalte. De Bourgogne kan van noord tot zuid in de volgende streken worden onderverdeeld: Chablis, Côte-de-Nuits, Côte de Beaune, Chalonnais of Côte Chalonnaise , Mâconnais en Beaujolais.
Klimaat
Het klimaat van de Bourgogne is weinig betrouwbaar. De zon schijnt er naar verhouding weinig en er is jaarlijks een groot verschil in de hoeveelheid gevallen regen, waardoor de kwaliteit van de oogsten van jaar tot jaar verschilt. Met uitzondering van het gebied van de Beaujolais in het zuiden van de Bourgogne, en van de streek rondom Chablis, wordt bijna uitsluitend de pinot noir toegepast voor de wijnproductie. In de Beaujolais wordt, op de hellingen van de Monts du Beaujolais, de gamaydruif verbouwd. Deze druif levert een lichte en fruitige wijn op.
Gistingsproces
De wijnen van de Bourgogne ondergaan een gisting van slechts tien dagen, wat aanmerkelijk korter is dan bijv. de gistingsduur van de Bordeauxwijnen. Deze korte gisting leidt, doordat er minder tannine afgescheiden wordt door de druivenpitten en -vellen, automatisch tot een lichtere smaak. Hierdoor is de wijn eerder geschikt voor consumptie sommige witte Bourgognes al na één jaar dan de vollere wijnen uit de Bordelais. Na een jaar met slecht weer moet er soms suiker aan de most worden toegevoegd om de wijn goed te laten gisten. Dit gebeurt onder streng toezicht. Als de gisting achter de rug is moet de wijn, voordat hij op de markt kan worden gebracht, nog 1½ à 2 jaar rijpen.
Chardonnaydruif
In de streek van Chablis, die geografisch gezien op een behoorlijke afstand ligt van de rest van de Bourgogne, wordt aan de oevers van de Serein de chardonnay ook wel bekend onder de naam beanois verbouwd. Deze druivensoort levert een aantal uitstekende witte wijnen op. Daarnaast is de chardonnay de enige druif die voor de Chabliswijnen gebruikt mag worden. De ondergrond bestaat hier bijna uitsluitend uit kalksteen, al dan niet vermengd met mergel. Om in dit vrij noordelijk gelegen gebied optimaal gebruik te kunnen maken van de zon, worden de wijnstokken erg kort gehouden. Op deze manier worden de door de witte ondergrond weerkaatste zonnestralen zo goed mogelijk benut. Na de oogst begin oktober worden de druiven meteen geperst, waarna de most in roestvrijstalen kuipen overgebracht wordt. Als de oogst minder goed geweest is, wordt er soms suiker aan toegevoegd. Zo kan toch de kwaliteit van de wijn gewaarborgd worden. Eén à twee jaar nadat de druiven geoogst zijn, kan de wijn gebotteld worden. Afhankelijk van de kwaliteit, kan de Chablis tot vijf jaar na productie gedronken worden. Vooral bij de gewone Chablis kijkt het tijdstip van consumptie erg nauw. Deze wijn kan al twee jaar na productie gedronken worden, maar kan ook tien jaar bewaard worden waardoor hij een voller karakter zal krijgen.
Gamaydruif
Binnen de Bourgogne neemt ook de Beaujolais een speciale plaats in. Bij de vervaardiging wordt bijna uitsluitend gebruik gemaakt van de gamaydruif. Daarnaast is de Beaujolais een hele lichte wijn, omdat er bij het gisten geen suiker wordt toegevoegd. De gewone Beaujolais heeft een alcoholgehalte van 7%, de Beaujolais Supérieur heeft een alcoholgehalte van 10%. Deze wijn kan al zeer vroeg gedronken worden: de Beaujolais Nouveau al in november na de oogst en de Beaujolais Primeur een jaar na de oogst. Uiteraard zijn er ook wijnen die op traditionele wijze gisten en rijpen, en die jaren later pas hun hoogtepunt bereiken.
In deze streek voornamelijk in de Mâconnais worden, naast rode en witte wijnen, ook enkele roséwijnen vervaardigd.
Mousserende wijn
De uit deze streek afkomstige mousserende wijnen zijn wereldberoemd. Daarnaast worden er in dit gebied ook diverse 'stille' wijnen geproduceerd: niet-mousserende rode, witte en roséwijnen. Deze productie is, zeker in vergelijking met die van de mousserende wijnen, zeer klein.
Corsica
Verspreid over het eiland kunnen wijngaarden gevonden worden. Deze wijngaarden onderscheiden zich sterk van de wijngaarden in de rest van Frankrijk, omdat op het eiland bijna uitsluitend Italiaanse druivensoorten verbouwd worden. De belangrijkste druivensoorten zijn de witte moscata, vermentino en genovese, en de blauwe grenache noir, cinsault, carignan, sciarello en nielluccio. Daarnaast wordt ook de syrah op Corsica verbouwd.
Historisch gezien heeft de wijnbouw op dit eiland al een heel verleden achter zich. Eerst vertoonde de Griekse periode een duidelijk bloei, waarna de diverse bezettingen door verscheidenene Italiaanse stadsstaten, en met name de Franse bezetting van het eiland aan het einde van de 18e eeuw, steeds volgende stadia inluidden. Aan het einde van de 19e eeuw vernielde de druifluis de meeste Europese wijnstokken. De wijnbouw kwam deze ramp eigenlijk pas weer te boven toen veel Fransen zich, als gevolg van de onafhankelijkheid van Algerije, op het eiland vestigden. In eerste instantie kwam de nadruk te liggen op eenvoudige tafelwijnen. Later vond er een schifting plaats waarbij het grootste deel van de wijnstokken gerooid werd, waarna alleen de wijngaarden overbleven die een goede kwaliteit wijn konden waarborgen.
Dit wijngebied onderscheidt zich van de rest van Frankrijk door zijn unieke ligging. Enerzijds ligt het zuidelijker dan Frankrijk. Anderzijds kunnen dankzij de ligging van het berglandschap, dat van alle kanten de invloed van de Middellandse Zee ondervindt, klimatologische extremen voorkomen worden. De wijnproductie op het eiland is echter gering, zodat er maar weinig Corsicaanse wijnen geëxporteerd worden
Côtes du Rhône
De allereerste wijn die in Frankrijk gemaakt werd, zou een rode wijn genaamd 'Côte Rôtie' geroosterde helling zijn geweest, van druiven die door de Romeinen waren aangeplant. Tegenwoordig bestaat deze wijn nog steeds, en behoort tot de beste die men in het noordelijk Rhônegebied kan vinden. In het zuidelijk Rhônegebied wordt de zeer bekende Côtes du Rhône gemaakt. Ook de Châteauneuf-du-Pape-wijn komt uit dit gebied. De zomers zijn er lang en heet, en men zegt dat je de zon in de wijn 'terugproeft'. Veel Nederlanders leren deze wijnen op vakantie kennen in dit zonnige gebied.
Ligging
Deze wijnstreek strekt zich uit over een lengte van ongeveer 200 km langs de oevers van de Rhône, tussen de steden Vienne en Avignon, waar de bedding van de rivier als het ware ingeklemd wordt door de Alpen in het Oosten en het Massif Central in het Westen. De Côtes du Rhône bedekt hiermee de departementen Rhône, Loire, Ardèche, Drôme, Vaucluse en Gard, waarbij de meeste wijn geproduceerd wordt in de departementen Drôme, Vaucluse en Gard. Het noordelijke gedeelte, ongeveer boven Montélimar, wordt overheerst door een gematigd landklimaat en een ondergrond van graniet. Het zuidelijke gedeelte wordt overheerst door het Middellandse-Zeeklimaat. De bodem bestaat er voornamelijk uit kalksteen en zand met grind. De belangrijkste druif in deze streek, de syrah, werd door de Grieken in de omgeving van het huidige Marseille geplant. Van daaruit is de druif geleidelijk verder naar het noorden in de Rhône-vallei doorgedrongen.
Diversiteit
De Rhônewijnen worden gemaakt op basis van 23 druivensoorten. Binnenkort zal de grenache voor ruim 40% deel uitmaken van de totale wijnproductie. Daarnaast worden nu voornamelijk de blauwe carignan, cinsault, mourvèdre en de syrah gebruikt voor de productie van rode wijnen, en de clairette, bourboulenc, rousanne, picpoul en de ugni blanc voor het produceren van witte wijnen. Door de blauwe en witte druiven te mengen wordt roséwijn verkegen. De productie vindt, met name in het noorden van dit wijngebied, grotendeels nog op traditionele wijze plaats.
In het noordelijke gedeelte van de Côtes du Rhône wordt voor de productie van rode wijnen uitsluitend gebruik gemaakt van de syrahdruif. Voor de witte wijnen wordt gebruik gemaakt van de exclusieve viognier, de roussanne en de marsanne. In dit gebied worden, in kleine hoeveelheden, enkele unieke witte wijnen geproduceerd, zoals de Condrieu en de Château Grillet. Deze wijnen worden van de viognier gemaakt.
In het gebied ten oosten van Valence, Clairette de Die, wordt een bijzondere wijnsoort geproduceerd. Hier wordt op basis van de clairette en muscat een mousserende witte wijn geproduceerd, die al in oude Romeinse geschriften vermeld wordt.
De Côtes du Rhône Primeur kan tot zes maanden na de productie gedronken worden. De witte en roséwijnen kunnen vanaf zes maanden tot ongeveer twee jaar na productie gedronken worden, de rode wijnen tussen één en vier jaar na productie.
In het zuidelijke gedeelte van de Côtes du Rhone, waar het klimaat meer mediterraan is dan in het noordelijke gedeelte, worden enkele wereldberoemde wijnen, zoals de Châteauneuf-du-Pape die zijn naam dankt aan de rooms-katholieke pausen die in de 14e eeuw in Avignon zetelden en de rosé Tavel die door velen gezien wordt als de beste roséwijn ter wereld geproduceerd.
Jura
Dit kleine wijngebied ligt ten zuiden van het Meer van Genève in het Jura-gebergte, dat doorkuist wordt door op het zuiden georiënteerde rivierdalen. Hier worden diverse rode en witte wijnen geproduceerd, gedeeltelijk op basis van traditionele druivensoorten de poulsard en de trousseau . Voor de rode wijnen wordt met name gebruik gemaakt van de pinot noirdruif. De chardonnaydruif wordt veel gebruikt voor de productie van witte wijnen. In deze streek wordt de savagnin verbouwd voor de productie van de plaatselijke specialiteit Vin Jaune gele wijn , die op een heel speciale wijze geproduceerd wordt en enigszins aan Sherry doet denken. De flor is verantwoordelijk voor het uiteindelijke resultaat van de wijn. Deze natuurlijke schimmel komt van nature alleen in de Jura- en de Sherry-streek voor. De Vin Jaune is zelfs na 100 jaar nog van uitzonderlijke kwaliteit. Een andere specialiteit uit de Jura is de Vin de Paille letterlijk 'strowijn', omdat de druiven vroeger op stromatten te drogen werden gelegd . Door de druiven te drogen stijgt het suikergehalte, waardoor een zoete likeurwijn ontstaat.
Languedoc / Roussillon
Deze gebieden bestrijken samen de zuidoostelijke kuststreek van Frankrijk, van Arles tot aan de Spaanse grens. Ze vormen niet alleen de grootste wijnstreek van Frankrijk, maar ook van de gehele wereld: een totale oppervlakte van 300.000 ha!
Binnen dit wijngebied wordt een veelvoud aan druivensoorten verbouwd, waarvan de grenache en de terret zowel blauw als wit , de blauwe syrah, mourvèdre, cardignan en picpoul, en de witte chardonnay, clairette, cinsault en muscat de belangrijkste druivensoorten zijn. De bekendste wijnen uit dit gebied zijn de Corbières, de Minervois, de Clairette en de Roussillon.
In de streek van Limoux worden - op basis van de mauzac, de chardonnay en de chenin - kwalitatief hoogstaande, mousserende wijnen gemaakt: de Blanquette de Limoux. Deze wijnen worden gedeeltelijk geproduceerd volgens de methode waarop ook de Champagne gemaakt wordt.
Een speciale vermelding verdienen nog de zoete wijnen uit Banyuls, Collioure, Maury en Rivesaltes, die vaak als aperitief gedronken worden. Deze wijnen worden grotendeels gemaakt op basis van de druivensoorten grenache noir en muscat à petits grains. Het speciale karakter wordt, evenals bij andere zoete wijnen, bereikt door tijdens het gistingsproces brandewijn toe te voegen aan de wijn. De gisting stopt zodra het alcoholpercentage de 17% overschrijdt, waardoor de natuurlijke suikers niet meer in alcohol worden omgezet. Een gevolg van dit procédé is een hoog alcoholpercentage en een zoete smaak.
De rode wijnen uit dit gebied, evenals de Clairettes, kunnen twee tot drie jaar na productie gedronken worden. De roséwijnen en de witte wijnen zijn één à twee jaar na productie geschikt voor consumptie. De zoete wijnen zijn pas vier à vijf jaar na productie voldoende gerijpt de Banyuls en Maury zelfs pas na ongeveer zeven jaar .
Loire
De Loire is een streek die tot de verbeelding spreekt met zijn fraaie kastelen en wijngaarden. Men noemt dit gebied ook wel "Jardin de la France" ofwel "De tuin van Frankrijk". De bekendste wijnen uit dit langgerekte gebied zijn meestal wit, zoals Sancerre, Pouilly-Fumé niet te verwarren met Puilly-Fuissé uit de Bourgogne en de mosselwijn bij uitstek: Muscadet. Natuurlijk is ook de Rosé d'Anjou geen onbekende voor mensen die hun vakantie in dit gebied hebben doorgebracht. Maar er wordt ook een klein aantal rode wijnen gemaakt, waarvan Chinon en Bourgeuil de bekendste zijn.
Ligging
Het deel van de Loire dat gelegen is tussen het Massif Central en de Atlantische Oceaan, is nagenoeg geheel omgeven door wijngaarden, met name het gedeelte vanaf Blois. Deze streek heeft op het gebied van de wijnbouw een rijke geschiedenis. Het is bekend dat er al sinds de tijd van de Romeinse bezetting druiven verbouwd werden voor de productie van wijn. In de 12e eeuw werden reeds diverse wijnen uit deze streek uitgevoerd naar Normandië, Bretagne en zelfs Engeland. Met name de wijnen uit Anjou waren erg populair in Engeland. Later werd de handel met Nederland steeds belangrijker. Hieraan kwam een einde door politieke spanningen tussen Frankrijk en Nederland.
De streek kent een grote verscheidenheid aan wijnen, specifieke plaatselijke klimatologische omstandigheden en druivensoorten. Het is dan ook onmogelijk de Loirewijnen in enkele woorden te kenschetsen. Het gaat om wijnen met een niet al te hoog alcoholpercentage en een frisse smaak. Ze kunnen vrij jong gedronken worden en ze worden over het algemeen koel geserveerd zelfs de rode wijnen .
Deelgebieden
De belangrijkste deelgebieden langs de Loire - gezien vanaf de Atlantische Oceaan - zijn:
De Pays Nantais de streek rond Nantes met een zacht klimaat, waar met name Muscadetwijnen geproduceerd worden, die al op jonge leeftijd gedronken kunnen worden, en daarom soms al enkele maanden na de oogst gebotteld worden.
De Anjou, waar een gematigd klimaat overheerst en waar tal van rode, witte, rosé-, mousserende en likeurwijnen van uitstekende kwaliteit ontstaan.
De streek rond Saumur, die eigenlijk bij Anjou ingedeeld is, maar qua wijnen eigenlijk beter aansluit bij Touraine. Hier worden met name frisse fruitige, rode en witte wijnen geproduceerd, al dan niet mousserend.
De Touraine. In deze streek worden diverse rode en witte wijnen geproduceerd, waarvan steeds meer op basis van de sauvignondruif. Het aandeel van de mousserende wijnen in de totale wijnproductie stijgt.
De Orléanais en andere kleine gebieden aan de middenloop van de Loire.
Provence
Dit gebied strekt zich uit over twee departementen: de Bouches-du-Rhône en de Var. Daarnaast omvat het ook het wijngebied Bellet nabij Nice in het departement Alpes-Maritimes . De belangrijkste druiven die in dit gebied voorkomen zijn de blauwe cinsault, grenache, mourvèdre en carignan, en de witte clairette, sémillon en ugni blanc. Het aandeel van de syrah, de cabernet sauvignon en de chardonnay in het totale druivenaanbod neemt sterk toe. De wijnproductie bestaat grotendeels uit roséwijnen. De kleine wijngaard Bellet levert zeer speciale wijnen - zowel rood, rosé als wit - en dat is voornamelijk te danken aan de uitzonderlijke combinatie van de grondsoort puddingsteen en de toegepaste plaatselijke druivensoorten.
Overige wijngebieden
Daarnaast zijn er nog diverse kleine wijngebieden die minder bekend zijn en de laatste tijd meer naar de voorgrond treden:
De Elzas Alsace is een strook van amper één kilometer breed aan de oevers van de Rijn tussen Straatsburg en Mulhouse, waar nagenoeg uitsluitend droge en vrij krachtige witte wijnen geproduceerd worden. Deze wijnen worden niet te oud gedronken. De meeste wijnen die in dit gebied geproduceerd worden, danken hun naam aan de druiven waarvan ze gemaakt zijn.
De Guyenne rondom Bergerac is een gebied waar wijnen geproduceerd worden die sterk doen denken aan de wijnen uit de Bordelais.
De Quercy rondom Cahors .
In de Savoie vooral onder de stad Chambéry bedraagt de productie van witte wijn ongeveer 70% van de totale productie. De in deze streek geproduceerde wijnen Crépy, Seyssel en Roussette worden nagenoeg volledig in de streek zelf geconsumeerd.
De Tarn.
De Madiran.
De Pyreneeën en Gascogne rondom Buzet .